VISHON ta reakshoná riba e kompromisonan polítiko ku gabinete Rhuggenaath a logra rondódi CHE

VISHON ta reakshoná riba e kompromisonan polítiko ku gabinete Rhuggenaath a logra rondó di CHE

Willemstad 7 òktober 2020- Vishon a tuma nota di e karta di gabinete Rhuggenath ku a bai pa presidente di Staten kaminda ta informá parlamento tokante e resultadonan lográ durante e negosashonnan pa loke ta trata e ‘Landenpakket’ i e CHE. Sumando varios punto a menshoná diferente ‘resultado’ lográ pa kual awor si por bai di akuerdo ku e proposishon di Hulanda. 

Na promé lugá gabinete ta menshoná ku no por tòrnu na e outoridatnan legislativo i gubernamental di staten (punto I). Esei ta nifiká ku eventual kambionan den legislashon i regulashon tambe lo mester di aprobashon di Staten despues ku introdusí e ‘Rijkswet’. Esaki ta konta tambe pa eventual kambionan presupuestario pa motibu di e reformanan. Pues e entidat lo yuda solamente ku formulashon di e agènda di ehekushon, mònitòr kumplimentu di e akuerdonan i sostené e ehekushon. Pues e reforma ta den man di Kòrsou mes.

E karta ta menshoná tambe ku e negosashonnan a produsí,  ku den tomo di desishonnan tokante di ‘Rijkswet’  lo apliká e ròl di Staten i Raad van Staten di Reino manera ta poné den ‘Statüt’. Sinembargo, mientras ku kambio den Statüt no sosodé, tomo di desishon rondo di Rijskwet tambe lo no kambia. Tampoko a insinuá den e ‘landenpakket’ proponé, ku lo desviá for di esaki. Loke presísamente t’e resultado lográ den e  punto akí no ta muchu kla pa pa VISHON. 

Ademas gabinete Rhuggenaath a trese dilanti ku a yega na un akuerdo, ku e direktiva di e entidat lo ta sufisientemente representativo pa Kòrsou i ku e lo tin afinidat ku nos isla. (punto III). Den e kuadro akí Hulanda por nombra por lo menos un di su miembronan den konsulta ku Kòrsou. Pa loke ta trata e formashon di e entidat, sekretario di estado sr. Knops, a indiká den un kontesta riba preguntanan di Tweede Kamer datá 10 di yüli 2020, ku e ta dispuesto pa pone den ‘Rijkswet’ ku lo konsultá ku e paisnan tokante di e eksigensianan ku e miembronan nombrá lo tin ku kumpli kuné. Ku e konosementu akí, gabinete Rhuggenaath lo no a negoshá e punto akí.  

E karta ta kontinuá indikando ku CHE lo no tuma e outoridatnan legislativo i gubernamental for di Gobièrnu i Staten (punto IV). Asina e derecho presupuestario lo keda den man di Staten. E lesadó atento por a nota ku den e karta di gabinete Rhuggenaath ya kaba a hasi menshon di e punto akí komo resultado di e negosashonnan bou di puntonan I i II.  Vishon ta puntra su mes si Hulanda di bèrdat tabatin e intenshon di tòrnu n’e derecho presupuestario di nos Staten. Segun VISHON e intenshon di Hulanda tabata netamente pa fòrsa Kòrsou hasi reformanan duradero den nos presupuesto nashonal.  Kòrsou a risibí kaba un kapital adishonal di Hulanda riba su presupuesto, por ehèmpel p’e maneho di AFMO (180 mion) i USONA (275 mion). Hulanda ta konsiente ku basá riba evaluashonnan ku Kòrsou mes a hasi,  apenas e plakanan akí a yuda pa yega na reformanan duradero.  O sea, e resultadonan di negosashonnan ta zona mas manera un  karta for di propio bará. 

E evaluashon i terminashon di e Rijkswet (punto V) por ser menshoná solamente durante di e evaluashon interminente despues di 3 aña komo un resultado di negosashon. Den artíkulo 44 di konsepto di lei ya kaba ta inkorporá ku e Rijkswet lo vense 6 aña despues ku e drenta na vigor.  

Pa loke ta trata e partisipashon di personanan hurídiko (punto VI) tambe gabinete ta mir’é komo un resultado. Gobièrnu ke konvensé e lesadó ku sin e negosashonnan hasí, aparentemente lo tabata posibel pa e CHE por partisipá den kapítal di akshon di un persona hurídiko sin outorisashon di akshonista. Aki tambe e Rijkswet (§ 3.4.2, alinia 3) ta papia palabra kla. Ta menshoná den e parti akí ku hustamente ta tene kuenta ku e karakter temporal di e CHE i ku e partisipashonnan di e entidat lo kai bou di departamentunan di Kòrsou despues di su vensementu. 

Pa klousurá gabinete Rhuggenaath a logra konvensé Hulanda ku Kòrsou no tin mester solamente di reformá i ekonomisashonnan, pero tambe di refuersonan duradero pa e kapital di kresementu i ganashi di Kòrsou (punto VII). Aki ta referí na e ‘Landenpakket, e ‘Programa di Transishon i Rekuperashon i e previo Strategia i Akuerdo di Kresementu’. Akaso e programa i proyektonan akí no a kondusí for di un komienso na atkisishon di sosten finansiero i di likides for di Hulanda? Òf nos mester konkluí for di e punto akí ku e resultado ta konsistí di e echo ku e CHE posiblemente lo djis bai yama OHO?


VISHON ta pone dilanti ku e ta sinseramente kontentu ku gabinete Rhuggenaath a logra un resultado durante di e negosashonnan ku Hulanda i ta spera ku gobièrnu awor porfin por kuminsá ku e reformanan nesesario. Loke si VISHON ta konsiderá menos positivo ta ku a tuma gobièrnu sigur 3 luna pa yega na un komprodementu. Ku eksepshon di algun ‘aklarashon i presishon’ VISHON no por saka afó for di e karta di gobièrnu kiko ta e kambionan konkreto ku a negoshá, tampoko dikon a dura asina tantu. Si esaki ta e resultado di diskushonnan di hopi luna, nos ta puntra nos mes seriamente si e partidonan PAR i MAN den koalishon ta realisá e embergadura di e krísis ku Kòrsou ta pasando aden. En todo kaso por bisa si ku liderasgo, vishon, desishon i ‘sentido di urgensia’ ta laga hopi di deseá.

NED:

VISHON reageert op het politiek commitment wat Kabinet Rhuggenaath heeft bereikt rondom de CHE

Willemstad 7 oktober 2020 – VISHON heeft kennis genomen van het schrijven van het kabinet Rhuggenaath aan de voorzitter van de Staten waarin het parlement wordt geïnformeerd over het bereikte onderhandelingsresultaat inzake het landenpakket en de CHE. Puntsgewijs wordt in het schrijven uiteengezet welke ‘resultaten’ zijn behaald waardoor de regering nu wél kan instemmen met het voorstel uit Nederland.

Ten eerste vermeldt het kabinet dat er niet getornd wordt aan de wetgevende – en bestuurlijke bevoegdheden van de staten (punt I). Dit wil zeggen dat eventuele wijzigingen van wet- en regelgeving ook na invoering van de Rijkswet de instemming van de Staten behoeven. Ook zullen eventuele begrotingswijzigingen, naar aanleiding van hervormingen, goedkeuring dienen te genieten van de Staten. De entiteit helpt  dus enkel met het opstellen van de uitvoeringsagenda, monitort de naleving van de afspraken en ondersteunt de uitvoering. De verantwoordelijkheid voor de hervormingen ligt dus bij Curaçao. 

In het schrijven van kabinet Rhuggenaath wordt als onderhandelingsresultaat ook genoemd dat  bij de besluitvorming over de Rijkswet de rol van de Staten en de Raad van Staten van het Koninkrijk wordt toegepast zoals vastgelegd in het Statuut (punt II). Zolang er geen wijziging van het Statuut plaatsvindt, is de wijze waarop er besluitvorming plaatsvindt rondom een Rijkswet ongewijzigd. Er wordt ook nergens in het voorgestelde landenpakket geïnsinueerd dat hiervan wordt afgeweken. Wat op dit punt precies het onderhandelingsresultaat is, is voor VISHON dan ook onduidelijk.  

Ook stelt kabinet Rhuggenaath dat er is overeengekomen dat het bestuur van de Entiteit voldoende representatief is voor Curaçao en affiniteit zal hebben met ons eiland (punt III). Nederland zal in dit kader tenminste één van de leden in overleg met de minister president van Curaçao benoemen en over de verdere samenstelling overleggen met Curaçao. Met betrekking tot de samenstelling van de entiteit heeft Staatsecretaris Knops reeds, in antwoord op Kamervragen van d.d. 10 juli 2020, aangegeven dat hij bereid is om in de Rijkswet op te nemen dat overleg zal plaatsvinden met de landen over de eisen die aan de te benoemen leden wordt gesteld. Het is een goede ontwikkeling dat het voorstel van Knops door het Kabinet Ruggenaath is geaccepteerd en dat dit is vastgelegd in het aangepaste concept. 

Het schrijven van het kabinet vervolgt door aan te geven dat de CHE geen wetgevende – en bestuurlijke bevoegdheden van de Regering en de Staten van Curaçao zal overnemen (punt IV). Zo blijft het budgetrecht bij de Staten. Het zal de opvallende lezer niet zijn ontgaan dat in de brief van kabinet Rhuggenaath dit punt reeds als  onderhandelingsresultaat benoemd is onder punt I en punt II. VISHON vraagt zich af of het daadwerkelijk de intentie van Nederland was om aan het budgetrecht van onze Staten te tornen. Volgens VISHON was het juist de intentie van Nederland om Curaçao te dwingen om de hervormingen te verduurzamen in de landsbegroting. Curaçao heeft reeds eerder bovenop haar begroting additioneel vermogen van Nederland ontvangen, bijvoorbeeld in beheer van AFMO (Nafl. 180 miljoen) en USONA (Nafl. 275 miljoen). En Nederland weet, gebaseerd op evaluaties die Curaçao zelf heeft uitgevoerd, dat deze gelden nauwelijks tot duurzame hervormingen hebben geleid. Het is een goede ontwikkeling dat het misverstand dat Nederland inbreuk zou willen plegen op de wetgevende- en bestuurlijke bevoegdheden is opgehelderd. 

De evaluatie en beëindiging van de Rijkswet (punt V)  zijn op de tussentijdse evaluatie na 3 jaar als een onderhandelingsresultaat te benoemen. In artikel 44 van de concept wettekst is reeds opgenomen dat de Rijkswet 6 jaar na de inwerkingtreding vervalt. 

Met betrekking tot deelname in rechtspersonen (punt VI) ziet kabinet Rhuggenaath ook onderhandelingsresultaten. De regering wil de lezer er hier van overtuigen dat het zonder de onderhandelingen blijkbaar mogelijk zou worden voor de CHE om zonder goedkeuring van de aandeelhouder  deel te kunnen nemen in aandelenkapitaal van een rechtspersoon. Ook hierover is de memorie van toelichting van de Rijkswet (§ 3.4.2, alinea 3) helder. In dit deel van de Rijkswet wordt vermeld dat juist rekening wordt gehouden met het tijdelijk karakter van de CHE en dat deelnemingen, na opheffing van de entiteit, onder de Curaçaose departementen zullen vallen. 

Tot slot is het kabinet Rhuggenaath gelukt om Nederland ervan te overtuigen dat Curaçao niet alleen behoefte heeft aan hervormingen en bezuinigingen, maar ook aan duurzame versterking van het groei- en verdienvermogen van Curaçao (punt VII). Hierbij wordt gerefereerd naar het Landenpakket, het Overbruggings- en Herstelprogramma en de eerdere Groeistrategie en het Groei Akkoord. Waren deze programma’s en projecten niet van meet af aan leidend voor het verkrijgen van de nodige financiële- en liquiditeitssteun vanuit Nederland? Uit dit punt zou ook geconcludeerd kunnen worden  dat het onderhandelingsresultaat eruit bestaat dat de CHE mogelijk OHO gaat heten? 

VISHON stelt voorop dat ze oprecht verheugd is dat kabinet Rhuggenaath een onderhandelingsresultaat heeft bereikt met Nederland en hoopt dat de regering nu eindelijk een start gaat maken met de nodige hervormingen. Wat VISHON minder positief stemt is dat het de regering ruim 3 maanden gekost heeft om tot bezinning te komen. Op enkele verwaarloosbare ‘verduidelijkingen en preciseringen’ na kan VISHON uit het schrijven van de regering niet opmaken welke concrete veranderingen er zijn uitonderhandeld, noch waarom dit zolang heeft moeten duren vooral gezien het resultaat is van maandenlange discussie, dan vragen wij ons serieus af of regeringspartijen PAR en MAN enig besef hebben van de omvang van crisis waarin Curaçao zich bevind. Van enig leiderschap, visie, daadkracht en ‘sense of urgency’ is in ieder geval al maanden, nauwelijks sprake.

Share this post

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest